Vés al contingut

Llengües australianes

De Viki.cat
(S'ha redirigit des de: Llengua australiana)

El terme llengua australiana designa un conjunt de llengües parlades en una extensió geogràfica determinada, i no una família lingüística pròpiament dita, ja que es refereix al conjunt d'idiomes autòctons (unes 200 llengües) parlats a Austràlia pels Aborígens australians i que poden agrupar-se en diverses famílies. Inclou els idiomes de petites illes adjacents a Austràlia, però no els de Tasmània.

Gairebé totes aquestes llengües es troben amenaçades per processos d'extinció a mesura que s'imposa l'anglès com a idioma de comunicació. Per fer-se una idea del desastre val a dir que tan sols 5 o 6 compten amb més de 1000 parlants i que pràcticament la meitat d'elles no són parlades per més de 10 a 20 persones. Cada any passen a la llista de llengües extintes un nombre important i creixent d'aquestes llengües. Per això s'ha de parlar sempre del "dia d'avui". A dia d'avui (any 2008) resten vives 220 de les quals 25 compten amb una única persona parlant.

Es calcula que la llengua proto-australiana, de la qual derivarien totes les families i llengües australianes, es va parlar fins al IV mil·lenni aC, data en què comença a diferenciar-se.

No se sap el nombre exacte de llengües parlades a l'arribada, a finals del segle XVIII, dels primers europeus, però es calcula que n'han desaparegut ja tres quartes parts.

Els caràcters llingüístics comuns a les llengües australianes son:

  • Les vocals son escasses, gairebé sempre a, i, u
  • Les paraules compten, gairebé sempre, amb més d'una síl·laba.
  • Els noms distingeixen tres números (singular, plural i dual). Sovint el plural es forma mitjançant reduplicació.
  • No existeix la numeració més enllà del 3.
  • Són idiomes amb casos gramaticals i un nombre reduït de fonemes. Els registres lingüístics adopten varietats extremes, de forma que s'empra una llengua o una altra en funció del tema o de la persona que hi ha davant.

Famílies

Tot i que hi ha controvèrsia encara en la manera d'organitzar les diferentes famílies australianes, la mes generalment acceptada es la següent:

Llengües

Els diferents colors representen diferents famílies de llengües:
  •  Pama-Nyungan
  •  Laragiya
  •  Tiwian
  •  Bunaban
  •  Daly
  •  Limilngan-Wulna
  •  Djeragan
  •  Nyulnyulan
  •  Wororan
  •  Djamindjungan
  •  West Barkly
  •  Yiwaidjan
  •  Giimbiyu
  •  Umbugarla-Ngumbur
  •  Gunwingguan
  •  Garawan
  • Degut a la gran profusió de noms per a cada llengua convé adoptar un estàndard. En aquest cas seguim el del SIL.

    A

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Adynyamathanha Wailpi, Wailbi, Waljbi, Wipie, Ad'n'amadana, Anjimatana, Anjiwatana, Archualda, Benbakanjamata, Binbarnja, Gadjnjamada, Jandali, Kanjimata, Keydnjmarda, Mardala, Nimalda, Nuralda, Unyamootha, Umbertana Pama-Nyungan adt
    Alawa Kallana, Leealowa Gunwingguan alh
    Alngith Pama-Nyungan aid
    Alyawarr Alyawarra, Alyawarre, Aljawara, Iliaura, Yowera Pama-Nyungan aly
    Amarag Wureidbug, Amurag Yiwaidjan amg
    Ami Ame, Amijangal Daly amy
    Anindilyakwa Aninhdhilyagwa, Andiljangwa, Andilyaugwa, Enindiljaugwa, Ingura, Wanindilyaugwa, Groote Eylandt, Enindhilyagwa Gunwingguan aoi
    Anmatyerre Anmatjirra Pama-Nyungan amx
    Antakarinya Andagarinya Pama-Nyungan ant
    Arabana Pama-Nyungan ard
    Areba Pama-Nyungan aea
    Arrarnta occidental Aranda, Arunta Pama-Nyungan are
    Arrernte oriental Eastern Aranda, Arunta Pama-Nyungan aer
    Atampaya Pama-Nyungan amz
    Ayabadhu Pama-Nyungan ayd

    B

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Badimaya Widimaya, Parti-Maya Pama-Nyungan bia
    Bandjalang Bandjelang, Bogganger, Bundala, Gidabal, Yugumbe Pama-Nyungan bdy
    Bandjigali Baarrundji, Barindji, Marrawarra, Maruara Pama-Nyungan bcj
    Bardi Baadi, Bard, Baardi, Badi Nyulnyulan bjb
    Barrow point Pama-Nyungan bpt
    Bayungu Baiong, Baiung, Biong, Bajungu, Pajungu, Payungu, Giong, Mulgarnoo Pama-Nyungan bxj
    Bidyara Bidjara, Bitjara, Bithara Pama-Nyungan bym
    Bunaba Punapa, Bunuba Bunaban bck
    Burarra Anbarra, Burada, Bureda, Burera, Gidjingaliya Gujingalia, Gujalabiya, Gun-Guragone, Barera, Bawera, Jikai, Tchikai Gunwingguan bvr
    Burduna Buduna, Boordoona, Budina, Budoona, Purduna, Pinneegooroo, Poodena, Poordoona, Purduma Pama-Nyungan bxn

    D

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Darling Kula, Baagandji, Southern Baagandji Pama-Nyungan drl
    Dayi Dhay'yi, Dha'i Pama-Nyungan dax
    Dhalandji Talandji, Dalandji, Dalendi, Djalendi, Tallainga, Talandi, Talaindji, Talangee, Taloinga, Thalanyji, Thalantji Pama-Nyungan dhl
    Dhangu Dangu, Dhangu'mi, Djangu Pama-Nyungan dhg
    Dhargari Targari, Dal'gari, Tarkarri, Thargari, Tharrgari, Tharrkari Pama-Nyungan dhr
    Dhuwal Duala, Dual, Wulamba Pama-Nyungan duj
    Dirari Dhirari Pama-Nyungan dit
    Djambarrpuyngu : Djambarbwingu, Jambapuing, Jambapuingo Pama-Nyungan djr
    Djamindjung Jaminjung Djamindjungan djd
    Djangun Jangun Djanggun, Adho-Adhom, Butju, Chungki, Chunkumberries, Chunkunburra, Koko-Mudju, Mutyu, Ngaigungo, Koko-Tyankun Pama-Nyungan djf
    Djauan Jawan, Adowen, Kumertuo, Jawony, Jawoyn Gunwingguan djn
    Djawi Nyulnyulan djw
    Djeebbana Ndjébbana, Gunavidji Gunwingguan djj
    Djinang Jandijinung Pama-Nyungan dji
    Djingili Djingulu, Jingali, Tjingilu, Chingalee, Djingila, Lee, Chunguloo, Tchingalee, Jingulu West Barkly jig
    Djiwarli Djwarli, Tjiwarli, Thiin Pama-Nyungan djl
    Dyaabugay Dyabugay, Tjapukai, Bulum-Bulum, Check-Cull, Chewlie, Djabugai, Hileman, Kodgotto, Kikonjunkulu, Kokonyungalo, Koko-Tjumbundji, Ngarlkajie, Orlow, Tjabakai-Thandji, Tjabogaijanji, Tjankir, Tjankun, Tjapunkandji, Tjunbundji Pama-Nyungan dyy
    Dyaberdyaber Jabirr-Jabirr Nyulnyulan dyb
    Dyangadi Djan-Gadi, Dainggati, Boorkutti, Burgadi, Dangadi, Dangati, Danggadi, Danggetti, Ghangatty, Tangetti, Thangatti, Thangatty Pama-Nyungan dyn
    Dyirbal Djirubal Pama-Nyungan dbl
    Dyugun Jukun Nyulnyulan dyd

    E

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Erre Ere, Ari Giimbiyu err

    F

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Flinders Island Yalgawarra Pama-Nyungan fln

    G

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Gadjerawang Gadjerong, Kajirrawung Djeragan gdh
    Gagadu Gaagudju, Kakdjuan, Kakdju, Kakadu, Abdedal, Abiddul, Kakakta Gunwingguan gbu
    Gambera Gamberre, Gambre, Gamgre, Guwan, Kambera Wororan gma
    Gamilaraay Camileroi, Gamilaroi, Kamilaroi Pama-Nyungan kld
    Ganggalida Kangkalita, Ganggalita, Jugula, Jakula, Yukala, Yukulta, Yugulda, Yokula Pama-Nyungan gcd
    Garawa Karawa, Leearrawa, Gaarwa, Garrwa Garawa gbc
    Garig-ilgar Yiwaidjan ilg
    Giyug Daly giy
    Gooniyandi Guniyandi, Guniandi, Gunian, Kunian, Kuniyan, Guniyan, Guniyn, Kunan, Koneyandi, Konejandi Bunaban gni
    Gudanji Kurdanji, Ngarnga West Barkly nji
    Gugadj Pama-Nyungan ggd
    Gugu Badhun Pama-Nyungan gdc
    Gugubera Kukubera, Koko Bera, Koko Pera, Berang, Paperyn, Kok Kaber Pama-Nyungan kkp
    Guguyimidjir Kukuyimidir, Koko Imudji, Gugu Yimijir, Guugu Yimithirr, Gugu-Yimidhirr Pama-Nyungan kky
    Gumatj Gomadj, Gumait, Gumaj Pama-Nyungan gnn
    Gungabula Pama-Nyungan gyf
    Gunwinggu Gunawitji, Mayali, Kunwinjku, Gunwinjgu Gunwingguan gup
    Gunya Pama-Nyungan gyy
    Gupapuyngu Gobabingo, Gubabwingu Pama-Nyungan guf
    Guragone Gurrogone, Gurrgoni, Gorogone, Gun-Guragone, Gungorogone, Gunagoragone, Gutjertabia Gunwingguan gge
    Gurdjar Kurtjjar Pama-Nyungan gdj
    Gurinji Gurindji, Wurlayi Pama-Nyungan gue
    Guwamu Pama-Nyungan gwu

    I

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Iwaidja Iwaydja, Iwaidji, Ibadjo, Eiwaja, Jiwadja, Limba, Karadjee Yiwaidjan ibd

    J

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Jarnango Yan-Nhangu, Nangu, Yanangu Pama-Nyungan jay.
    Jaru Djaru, Jaroo, Tjaru, Wawari Pama-Nyungan ddj.

    K

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Kala lagaw ya Kala Yagaw Ya, Yagar Yagar, Mabuiag, Kala Lagau Langgus, Langus, Kala Lagaw Pama-Nyungan mwp
    Kamu Gamor Daly xmu
    Kanju Kandju, Kaantyu, Gandju, Gandanju, Kamdhue, Kandyu, Kanyu, Karnu, Jabuda, Neogulada, Yaldiye-Ho Pama-Nyungan kbe
    Karadjeri Karajarri, Karrajarri, Garadjiri, Garadyari, Guradjara, Gard'are Pama-Nyungan gbd
    Kayardild Gajadilt, Gajardild, Gayadilt, Gayardild, Gayardilt, Kaiadilt, Malununda Pama-Nyungan gyd
    Kaytetye Kaiditj, Kaititj, Gaididj Pama-Nyungan gbb
    Kitja Kija, Gidja, Kidja Djeragan gia.
    Kokata Gugada, Kokitta, Koocatho, Koogurda, Kokatha, Kugurda, Kukata, Madutara, Maduwonga, Wanggamadu, Wongamardu Pama-Nyungan ktd.
    Kukatja Kukaja, Gugadja Pama-Nyungan kux
    Kuku-mangk Kugu-Mangk Pama-Nyungan xmq
    Kuku-mu'inh Kugu-Mu'inh Pama-Nyungan xmp
    Kuku-muminh Kugu-Muminh, Wik Muminh, Wik-Mumin, Kugu Pama-Nyungan xmh
    Kuku-ugbanh Kugu-Ugbanh Pama-Nyungan ugb
    Kuku-uwanh Kugu-Uwanh Pama-Nyungan uwa
    Kuku-Yalanji Guguyalanji, Koko-Yalanji, Kuku-Yalangi Pama-Nyungan gvn
    Kumbainggar Gumbaingari, Gumbaynggir, Kumbaingeri, Gambalamam, Baanbay Pama-Nyungan kgs
    Kunbarlang Gunbalang, Walang, Warlang, Gungalang, Gunbarlang Gunwingguan wlg
    Kunggara Gunggara, Kunggera, Goom-Gharra Pama-Nyungan kvs
    Kunggari Coongurri, Ungorri, Gungari, Gunggari Pama-Nyungan kgl
    Kunjen Guguminjen, Kukumindjen Pama-Nyungan kjn
    Kurrama Kurama, Gurama, Karama, Korama Pama-Nyungan vku
    Kuthant Pama-Nyungan xut
    Kuuku-Ya'u Ya'o, Koko-Ja'o, Kokoyao, Bagadji, Pakadji Pama-Nyungan kuy
    Kwini Gwini, Gwiini, Cuini, Gunin, Wunambal, Goonan, Kunan Wororan gww

    L

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Lamu-lamu Lamulamul, Lamalama, Lama-Lama, Mba Rumbathama Pama-Nyungan lby
    Laragia Larakia, Larakiya, Laragiya, Gulumirrgin Laragiyan lrg
    Lardil Ladil, Lardill, Laierdila, Kunana Pama-Nyungan lrg
    Limilngan Manadja, Minitji Limilngan lmc

    M

    Nom Altres Noms Família Codi ISO 639-3
    Madngele Matngala, Matngele, Warat, Madngela, Maangella, Mandella, Muttangulla Daly zml
    Manda Daly zma
    Mandandanyi Mandandanjnjdji Pama-Nyungan zmk
    Mangarayi Mungerry, Mangarai, Manggarai, Mungarai, Mangarrayi, Ngarrabadji Gunwingguan mpc
    Mangerr Mengerrdji, Mangerei, Mennagi, Mangeri, Giimbiyu Giimbiyu zme
    Mara Leelalwarra, Leelawarra, Mala, Marra Gunwingguan mec
    Maranunggu Merranunggu, Emmi, Warrgat Daly zmr
    Margany Marrganj Pama-Nyungan zmc
    Margu Ajokoot, Jaako, Terutong, Terrutong, Marrgu, Raffles Bay, Croker Island, Yaako, Yako Yiwaidjan mhg
    Maridan Meradan Daly zmd
    Mpakwithi Maretyabin, Maridyerbin, Maredyerbin Daly zmj
    Marimanindji Maramarandji, Maramanandji, Marimanindu, Murinmanindji, Marramaninjsji Daly zmm
    Maringarr Marenggar, Maringa Daly zmt
    Marithiel Maridhiyel, Marithiyel, Marrithiyel, Maridhiel, "Brinken", "Bringen", Berringen Daly mfr
    Mariyedi Daly zmy
    Marti Ke Magati-Ge, Magadige, Mati Ke, Magati Gair Daly zmg
    Martu Wangka Mardo, Targudi Pama-Nyungan mpj
    Martuyhunira Martuthunira Pama-Nyungan vma
    Maung Gunmarung, Mawung, Gun-Marung Yiwaidjan zmy
    Mayaguduna Mayi-Kutuna Pama-Nyungan xmy
    Mbabaram Mbara Pama-Nyungan vmb
    Mbariman-Gudhinma Rimang-Gudinhma Pama-Nyungan zmv
    Miriwung Mirung, Merong, Miriwun, Miriwoong Djeragan mep
    Miwa Bagu Wororan vmi
    Mudbura Mudburra, Karranga, Pinkangama Pama-Nyungan mwd
    Mullukmulluk Malak-Malak, Malagmalag, Ngolak-Wonga, Nguluwongga Daly mpb
    Muluridyi Binjara, Kokomoloroij, Kokomoloroitji, Kookanoona, Molloroidyi, Mooloroiji, Mularitchee, Mullridgey, Mulurutji, Waluridji Pama-Nyungan vmu
    Murrinh-Patha Murinbada, Murinbata, Garama Daly mwf
    Muruwari Murawari, Muruwarri Pama-Nyungan zmu

    N

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Nakara Kokori, Nagara, Nakkara Gunwingguan nck
    Nangikurrunggurr Ngenkikurrunggur, Ngangikarangurr, Ngankikurrunkurr, Nangikurunggurr Daly nam
    Ngaanyatjarra Nyanganyatjara, Ngaanyatjara, Ngaanjatjarra Pama-Nyungan ntj
    Ngadjunmaya Badonjunga, Bardojunga, Ngadju, Ngadjunmaia, Ngadjumaja, Ngatjumay, Ngatju, Tchaakalaaga Pama-Nyungan nju
    Ngalakan Hongalla, Ngalangan Gunwingguan nig
    Ngalkbun Ngalkbon, Dalabon, Buin, Boun, Buan, Bouin, Buwan, Gundangbon, Ngalabon, Nalabon, Dangbon Gunwingguan ngk
    Ngamini Yarluyandji, Karangura Pama-Nyungan nmv
    Ngarinman Airiman, Hainman, Ngaiman, Ngrarmun Pama-Nyungan nbj
    Ngarinyin Ngarinjin, Ungarinjin, Ungarinyin Wororan ung
    Ngarla Pama-Nyungan nlr
    Ngarluma Ngaluma, Gnalouma, Gnalluma, Ngallooma Pama-Nyungan nrl
    Ngawun Pama-Nyungan nxn
    Ngura Pama-Nyungan nbx
    Ngurmbur Ngormbur, Gnormbur, Gnumbu, Koarnbut, Ngumbur, Oormbur Umbugarla nrx
    Nhuwala Pama-Nyungan nhf
    Nijadali Njijapali, Nyiypali, Nyiyabali, Bailko, Balygu, Palyku, Paljgu, Balgu, Jauna Pama-Nyungan nad
    Nimanbur Nimanburru Nyulnyulan nmp
    Nungali Djamindjungan nug
    Nunggubuyu Nunggubuju, Wubuy, Yingkwira Gunwingguan nuy
    Nyamal Gnamo, Namel, Njamal, Njamarl, Nyamel Pama-Nyungan nly
    Nyangga Janga, Jangaa, Jangga, Njangga, Yanggal, Jang-Kala, Njanggala, Yangkaal, Yangarella, Yuckamurri Pama-Nyungan nny
    Nyangumarta Nyangumarda, Nyangumata Pama-Nyungan nna
    Nyawaygi Nawagi Pama-Nyungan nyt
    Nyigina Nyikina, Njigina Nyulnyulan nhy
    Nyulnyul Nyulnyulan nyv

    P

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Pakanha Bakanha Pama-Nyungan pkn
    Panytyima Pandjima, Panjtjima, Bandjima, Panjima, Panyjima, Banjima Pama-Nyungan pnw
    Pini Piniritjara, Pirniritjara, Bini, Birni Pama-Nyungan pii
    Pinigura Binigura, Pinikura Pama-Nyungan pnv
    Pintiini Pindiini, Wangada, Wanggaji, Wangkatja, Wonga, Wongai-I, Wonggaii Pama-Nyungan pti
    Pintupi-Luritja Pintubi, Binddibu, Loridja Pama-Nyungan piu.
    Pitjantjatjara Pitjantjara Pama-Nyungan pjt
    Pitta Pitta Pita Pita, Pitha-Pitha, Bidhabidha, Bida-Bida Pama-Nyungan pit

    R

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Rembarunga Rembarranga, Rembarrnga, Rainbargo, Kaltuy Gunwingguan rmb
    Ritarungo Ritarnugu, Ritharngu, Ridharrngu, Ritharrngu, Ridarngo, Wagelak, Wawilag Pama-Nyungan rit

    T

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Thayore Kuuk Thaayoore, Kuuk Thaayorre, Thaayore, Thayorre, Taior, Gugudayor, Kuktayor, Kukudayore, Behran Pama-Nyungan thd
    Thaypan Kuku-Thaypan Pama-Nyungan typ
    Tiwi Tiwi tiw
    Tyaraity Dyeraidy, Daktjerat, Tjerait, Djeradj, Djerag, Kuwema Daly woa

    U

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Umbindhamu Pama-Nyungan umd
    Umbugarla Mbakarla Umbugarla umr
    Umbuygamu Moroba-Lama Pama-Nyungan umg
    Umpila Pama-Nyungan ump
    Uradhi Pama-Nyungan urf
    Urningangg Uningangk, Wuningak Giimbiyu urc

    W

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Wadjiginy Wogaity, Wagaydy Daly wdj
    Wadjigu Pama-Nyungan wdu
    Wagaya Wakaya, Waagai, Waagi, Wagai, Wagaja, Waggaia, Wakaja, Wakkaja, Warkya, Worgai, Worgaia, Workia, Leewakya, Ukkia Pama-Nyungan wga
    Wageman Wogeman, Wakiman, Gunwingguan waq
    Wajarri Watjari, Watjarri, Wadjari, Wadjeri Pama-Nyungan wbv
    Wakawaka Wakka, Waga, Wagawaga, Waga-Waga, Enibura, Nukunukubara Pama-Nyungan wkw
    Walmajarri Walmatjari, Walmatjiri, Walmajiri, Wolmeri, Pililuna Pama-Nyungan wmt
    Wambaya Wambaia, Wambaja, Wombya, Wom-By-A, Umbaia, Yumpia West Barkly wmb
    Wamin Agwamin Pama-Nyungan wmi
    Wangaaybuwan-Ngiyambaa Pama-Nyungan wyb
    Wanggamala Pama-Nyungan wnm
    Wangganguru Pama-Nyungan wgg
    Wanman Warnman, Nanidjara, Nyaani Pama-Nyungan wbt
    Waray Warray, Warrai, Arwur, Awarai, Awarra Gunwingguan wrz
    Wardaman Wadaman, Waderman, Waduman, Warda'man, Warduman, Wartaman, Wardman, Wordaman Gunwingguan wrr
    Warlmanpa Walmala Pama-Nyungan wrl
    Warlpiri Walbiri, Elpira, Ilpara, Wailbri, Walpiri, Walmama, Ngaliya, Ngardilpa Pama-Nyungan wbp
    Warluwara Maula, Mauula, Mawula, Walookera, Walugera, Waluwara, Wollegara, Yunnalinka, Kapula, Parnkarra Pama-Nyungan wrb
    Warrgamay Biyay Pama-Nyungan wgy
    Warrwa Warwa, Warrawai Nyulnyulan wwr
    Warumungu Warramunga Pama-Nyungan wrm
    Warungu Warrungu, Gugu-Badhun, Gudjala Pama-Nyungan wrg
    Wikalkan Wikngatara, Wik-Ngathara, Wik-Ngathrr, Wik-Ngatharra Pama-Nyungan wik
    Wik-Epa Wik-Ep Pama-Nyungan wie
    Wik-Iiyanh Pama-Nyungan wij
    Wik-Keyangan Pama-Nyungan wif
    Wik-Me'anha Wik-Em'an Pama-Nyungan wih
    Wik-Mungkan Wik-Munkan, Wik-Mungkhn, Munkan Pama-Nyungan wim
    Wik-Ngathana Pama-Nyungan wig
    Wikngenchera Ngandjara, Nantjara, Ngantjeri, Wik-Nantjara, Wik Njinturawik-Nganhcara Pama-Nyungan wua
    Wilawila Wila-Wila Wororan wil
    Wiradhuri Wiradhurri, Wiradjuri, Berrembeel, Warandgeri, Werogery, Wiiratheri, Wira-Athoree, Wiraduri, Wirajeree, Wirashuri, Wiratheri, Wirracharee, Wiraidyuri, Wirrai'yarrai, Wooragurie, Wordjerg Pama-Nyungan wrh
    Wirangu Nhawu, Njangga, Nyangga, Warrangoo, Wirongu, Wironguwongga, Wirrung, Wirrunga Pama-Nyungan wiw
    Worora Worrorra Worora unp
    Wulna Limilngan wux
    Wunambal Unambal, Wumnabal, Wunambullu, Yeidji, Yeithi, Jeidji, Jeithi Worora wub

    Y

    Nom Altres noms Família Codi ISO 639-3
    Yandruwandha Yandrruwantha Pama-Nyungan ynd
    Yankunytjatjara Yankunjtjatjarra, Yankuntatjara, Jangkundjara, Kulpantja Pama-Nyungan kdd
    Yanyuwa Yanyula, Janjula, Anyula, Wadiri, Yanula, Aniula, Anula, Leeanuwa Pama-Nyungan jao
    Yawarawarga Pama-Nyungan yww
    Yawuru Jaudjibara, Jawdjibaia, Jawdjibara, Yaudjibara, Yaudijbaia, Yawjibara, Jawadjag, Winjawindjagu Nyulnyulan ywr
    Yidiny Yidini, Idinji, Boolboora, Deba, Eneby, Gerrah, Gijow, Gillah, Guwamal, Idin Idindji, Idin-Wudjar, Indindji, Jidindji, Kitba, Maimbie, Mungera Ohalo, Pegullo-Bura, Warra-Warra, Warryboora, Woggil, Yetinji, Yiddinji, Yidin, Yidindji, Yitintyi, Yukkaburra Pama-Nyungan yii
    Yindjibarndi Injdjiladji, Bularnu, Dhidhanu Pama-Nyungan ywr
    Yinggarda Inggarda, Ingara, Ingarda, Ingarra, Ingarrah, Inparra, Jinggarda, Yingkarta, Kakarakala Pama-Nyungan yia
    Yir yoront Yir Yiront, Jir Joront, Gwandera, Kokomindjen, Mandjoen, Millera, Mind'jana, Mundjun, Myunduno Pama-Nyungan yiy